วงดนตรีแนว:ไซเคเดลิก ร็อก (Psychedelic rock)

ไซเคเดลิก ร็อค

วงดนตรีแนว:ไซเคเดลิก ร็อก (Psychedelic rock)

ไซเคเดลิกร็อก (Psychedelic rock) 
เป็นแนวเพลงร็อกชนิดหนึ่งที่ได้รับอิทธิพลจากวัฒนธรรมไซเคเดลิก หรือพยายามที่จะปรับเปลี่ยนประสบการณ์การเห็นภาพหลอนใหม่ โดยแนวเพลงนี้เกิดขึ้นในช่วงกลางทศวรรษ 1960 ท่ามกลางกระแสเพลงการาจร็อก และวงโฟล์กร็อก ในอังกฤษและสหรัฐอเมริกา ไซเคเดลิกร็อกได้เชื่อมการเปลี่ยนแปลงจากแนวบลูส์-ร็อกเป็นฐานหลัก ไปเป็นโพรเกรสซีฟร็อก, อาร์ตร็อก, เอ็กซ์เพอร์ริเมนทอลร็อก และเฮฟวีเมทัล และยังนำองค์ประกอบวัฒนธรรมอื่น อย่างเช่นเครื่องดนตรีอินเดีย อย่าง ซิตาร์ หรือ Riga
ปี 1967 ในอังกฤษ ยาเสพติดทั้ง กัญชา Acid , LSD แพร่ระบาดอย่างหนักในกลุมนักดนตรี ซึ่งมีผลต่อการผลิตงานดนตรีของพวกเขา แนวเพลงที่เรียกว่าแนว”ไซคีเดลิคร๊อค”(คำว่า”ไซคีเดลิคมีมาก่อนแล้วในดนตรีแนวอื่น เช่น แจ๊ส โฟกส์ แต่ไม่แพร่หลายนัก) มีการเล่นนตรีแบบแหกกฎทษฎีดนตรี การใส่เสียงประหลาด เสียงอวกาศ (เครื่องมือเท่าที่มีในสมัยนั้น แนวอวกาศในจินตนาการของคนยุคนั้นก็ไม่เหมือนยุคนี้ ตอนนั้นกำลังตื่นเต้นเรื่องการไปเหยียบดวงจันทร์ครั้งแรก) การใช้เอฟเฟกซ์ต่าง ๆ หรือการเล่นย้อยกลับ รวมไปถึงการใช้เครื่องดนตรีอินเดียอย่าง ซีตาร์ โครงสร้างเพลงก็ไม่มีรูปแบบ บางเพลงสั้นแค่ 1 นาที บางเพลงอาจยาว 20 นาทีก็มี บรรยากาศเพลงบางเพลงฟังแล้วเครียด อึมครึม นัวเนีย ดนตรีไปคนละทิศละทาง บางเพลงก็ฟังแล้วล่องลอย เนื้อเพลงมีเนื้อหาแบบสัญลักษณ์สื่อถึงเรื่อง ยาเสพติด เซ็กซ์ ซาตาน เวทมนต์(ไม่สามารถสื่อโดยตรงได้) การแสวงหาหรือปรัชญาอินเดียก็มี การแสดงสดบางวงก็เล่นวกไปวนมาเหมือนเมายา รวมไปถึงการใช้แสงสีหรือเอฟเฟกต์ต่าง ๆ บนเวทีก็เป็นแนว ไซคีเดลิคด้วย การออกแบบปกอัลบั้ม โลโก้ หรือ Artwork ต่าง ๆ ก็ใช้สีสรรฉูดฉาด ดูแล้วปวดหัว แต่ก็สวยงามและกลายเป็นเอกลักษณ์ในเวลาต่อมา(ผู้รู้บางคนบอกว่า ถ้าเราไม่ได้อยู่ในช่วงเวลานั้น ก็คงยากที่จะเข้าใจ ก็ลองจิตนาการตามแล้วกันนะ)เคยมีเพื่อนชาวอังกฤษบอกว่า พวกเขา(ชาวอังกฤษ) เป็นต้นตำรับไซคีเดลิค อเมริกาไม่มีดนตรีแนวนี้ แต่พอศึกษาข้อมูลแล้วไม่เป็นเช่นนั้น ทั้ง 2 ฝั่งต่างรับวัฒนธรรมกันและกัน อเมริการับความเป็นร๊อคไปจากอังกฤษ ส่วนอังกฤษก็รับแนวคิดปรัชญา การแสวงหา สันติภาพ วัฒนธรรมฮิปปี้ รวมถึงยาเสพติดมาจากอเมริกาเช่นกัน สำหรับอเมริกา ดนตรี ไซคีเดลิคมีศูนย์กลางอยู่ที่ Sanfrancisco ปลายยุค 60 อยู่ในช่วงสงครามเวียดนาม ยุคบุปฝาชน (Flower People) เนื้อหาแบบบทกวี , ความรุนแรง, ต้านสงคราม ดนตรีไม่เครียดหรือหวือหวาแบบอังกฤษ จะฟังแล้วดูหลอนหรือล่องลอย เช่น เสียงออร์แกนของวง The Door แต่ที่เด่นก็คือ Artwork ปกอัลบั้มหรือใบปิดต่าง ๆ เช่น Poster การแสดงของวงดนตรีในยุคนั้น ถือเป็นเอกลักษณ์สำคัญอย่างหนึ่งเลยช่วงปลายยุค 60 คำว่า psychedelic ก็ค่อย ๆ หายไป ยาเสพติดต่าง ๆ ก็กลายเป็นของผิดกฎหมายและถูกกวาดล้าง ศิลปินมากมายเสียชีวิตหรือเสียสติไปเลยก็มีกับยาเสพติดพวกนั้น แนวดนตรีก็ถูกพัฒนาขึ้นไปตามยุคสมัย และเปลี่ยนชื่อไปเรื่อย ทั้ง Artrock, Evant-Garde(อวองต์ การ์ด) จนกลายเป็น Progressive rock การทำเพลงที่มีบรรยากาศแบบไซคีเดลิคก็ยังมีให้เห็นบ้างในศิลปินรุ่นหลัง เช่น เสียงกีตาร์ของ Burnard Butler แห่งวง suede ในยุค 90 หรืองานของ Primal Scream ชุด Screamadelica ยุค 90 ไซคีเดลิคตามยาเสพติดไปอยู่กับ dance Music ยาเสพติดชนิดใหม่อย่าง Esctasy ดนตรีพวก Psychedelic trance กับเสียงsynthiziser ล่องลอย หรือแนว GOA ซึ่งแน่นอนยังมีดนตรีอินเดียผสมอยู่ด้วยถึงแม้โดยส่วนใหญ่ต่างจากpsychedelic ยุค 60 อยู่มากถึงแม้เรื่องราวของดนตรีจะเปลี่ยนแปลงไปมาก แต่ศิลปะแบบ “ไซคีเดลิค” ยังมีให้ได้ศึกษากันอยู่ ในต่างประเทศยังมีนิทรรศการแสดงภาพ หรือศิลปะ กราฟฟิค ไซคีเดลิคให้เห็นเสมอ เหมือนเป็นศิลปะแขนงหนึ่ง
Psychedelic Rock เป็นดนตรี rock ‘n’ roll ที่เกิดขึ้นในช่วงกลางทศวรรษที่ 60 มีต้นกำเนิด จากหลาย แหล่งรวมกัน ลักษณะของดนตรีแบบ Psychedelic Rock ได้แก่ เนื้อร้องที่แหวกแนว การเล่นโน้ตแปลก ๆ การเปลี่ยน จังหวะอย่างคาดไม่ถึง การเรียบเรียงดนตรีที่ซับซ้อน เสียงกีตาร์ที่แตกพร่า หรือการนำ เอาเพลง สวด มาใช้ประกอบ แต่ลักษณะที่เด่นที่สุด คือ การพยายามจะแสดงออกถึง สภาวะของความเคลิบเคลิ้ม จาก การใช้ยาเสพย์ติดผ่านเสียงดนตรี และการใช้เนื้อเพลง ที่พูดถึงประสบการณ์ในการใช้ยาเสพย์ติด ตัวอย่าง ของศิลปินที่เล่นดนตรีในแนวนี้ได้แก่ The Yardbirds, The Byrds, The Doors และ The Great Society เป็นต้น